Het is aan wie het bekijkt…

Ons lichaamsbeeld wordt gevormd door wat we zien, waar we het zien en met wie we onszelf vergelijken. Door de eeuwen heen is dit beeld veranderd, van tenger tot mollig, tot slank, tot volslank, tot rond, tot atletisch, tot gevaarlijk dun.

Maar tegenwoordig lijkt er veel minder variatie te zijn als het erop aankomt wat als mooi wordt beschouwd.

Laten we eens een kijkje nemen naar hoe ons zelfbeeld beïnvloed wordt door wat er op de tv getoond wordt, door wat er in beauty- en fitnesstijdschriften en op sociale media kanalen wordt gepubliceerd en hoe we een gezonde relatie met ons lichaam kunnen ontwikkelen.

Lichaamsbeeld en de media

Hoe ons lichaamsbeeld wordt gedefinieerd heeft lange tijd deel uitgemaakt van het filosofische en psychologische debat. De moderne wetenschap beschouwt het als een combinatie van onze eigen verschijning, culturele perceptie en persoonlijke ervaringen. We bouwen ons lichaamsbeeld gebaseerd op onze biologische, psychologische en sociale conditionering.

Wat betekent dit? Als wij ons lichaamsbeeld definiëren is dat niet eenvoudigweg een kwestie van in de spiegel kijken en wat je daarin ziet leuk vinden of niet. Ons zelfbeeld wordt ook gevormd door waar we gedurende de dag aan worden blootgesteld: advertenties, artikelen, Facebook-berichten, foto’s op Instagram, onze vrienden en familie. Hoe comfortabel en gezond wij ons voelen wordt enorm beïnvloed door wat de maatschappij (en het meest prominent: de media) als ‘ideaal’ communiceert. En bij afwezigheid van een objectieve norm, vergelijken we onszelf vaak met wat de maatschappij als ‘wenselijk’ definieert.

We bouwen ons lichaamsbeeld gebaseerd op onze biologische, psychologische en sociale conditionering.

De rol van de media in dit proces is al decennialang het onderwerp van onderzoeken. Als we terugkijken naar de jaren ’80, zien we dat televisie en glossy tijdschriften begonnen met het positioneren van beroemdheden met perfect gestileerde en gevormde lichamen, als het ideaal van gezondheid, schoonheid en fitness. Tegenwoordig is er, met de komst van sociale media een extra norm waaraan we onszelf spiegelen: onze collega’s en vrienden. Met 10 miljoen geüploade foto’s per uur op Facebook, en een gemiddelde van 200 vrienden per gebruiker, is er een overvloed aan mensen die wij kennen, die foto’s van zichzelf delen waarop ze er op hun best uitzien. Op foto’s gebaseerde websites zoals Instagram voorzien in een extra, schijnbaar perfecte etalage van gezondheid en schoonheid.

De evolutie van sociale media heeft een opmerkelijke invloed op ons lichaamsbeeld gehad. Als wij een beroemdheid bewonderen, realiseren we ons over het algemeen dat hun uiterlijk deel uitmaakt van hun werk. We zijn in staat ons hiervan te distantiëren, omdat we begrijpen dat deze beelden weinig met de realiteit te maken hebben. Maar als we onze collega’s zien, die er geweldig uitzien – klaar voor een avondje uit of die een indrukwekkende prestatie zoals het lopen van een marathon geleverd hebben, dan is er geen sprake van distantiëren – dit kan druk op ons leggen omdat we deze mensen kennen en we onszelf vergelijken met iets wat dichter bij de realiteit ligt.

Dus terwijl de sociale netwerken, die we binnen handbereik hebben, ons met anderen verbinden, kunnen ze ook voor onverwachte uitdagingen zorgen.

Een gebalanceerd zelfbeeld

Tussen beroemdheden in tijdschriften en vrienden op sociale media, is het nu de uitdaging om een gezond bewustzijn te ontwikkelen met betrekking tot de factoren die ons zelfbeeld beïnvloeden.

Onderzoekers zijn het erover eens dat een positieve groep collega’s de meest belangrijke factor is voor het ontwikkelen van een positief zelfbeeld. Dit betekent naaste vrienden en familie die een uitgebalanceerde levensstijl delen.

Neem bijvoorbeeld de meest gezonde en langst levende gemeenschap in de VS. De mensen van Loma Lina in Californië ondersteunen elkaar bij het actief blijven, het gezond eten, het bewust tijd maken voor familie en vrienden en ja, bij het zich onthouden van roken en alcohol. Wat echter het meest belangrijke is, is hun gemeenschappelijke inzicht in de duurzame voordelen die een dergelijke levensstijl biedt – en het elkaar stimuleren in het bereiken van realistische doelstellingen die hun eigen individuele behoeften weerspiegelen.

Tijd doorbrengen met mensen die onze waarden en doelstellingen delen en ondersteunen is erg belangrijk om tevreden te kunnen zijn met wie we zijn.
Als we onze gezondheid willen verbeteren hebben we vele mogelijkheden. We kunnen ons dieet veranderen, we kunnen gaan trainen op een niveau dat past bij onze persoonlijke behoeften, of we kunnen een beetje afstand nemen van onze dagelijkse verantwoordelijkheden – en mogelijk opnieuw evalueren welke er eigenlijk nodig zijn.

Natuurlijk maakt hoe we eruitzien deel uit van hoe we ons voelen, maar als dit het belangrijkste wordt in onze zoektocht naar meer gemoedsrust, zou het ons eigenlijk ervan kunnen weerhouden om de eerste stappen in de richting van een gezondere levensstijl te zetten. Door het hebben van een realistisch idee van wat we willen bereiken en waarom we dit onszelf ten doel stellen, zijn we in staat om een beter inzicht in onze motivatie te ontwikkelen. Is het dat we ons vastklampen aan een door de media aanbevolen beeld of is het om onze gezondheid en algeheel welzijn te verbeteren?

De eerste stappen zetten om ons fysieke welzijn aan te pakken zal ook een positief effect hebben op onze gemoedstoestand. Als we ons beter over onszelf voelen omdat we iets heilzaams voor onszelf hebben gedaan wordt dat vaak weerspiegeld door ons uiterlijk. We hebben ons zelfbeeld in onze eigen handen en het is aan ons om ons te spiegelen aan onszelf op onze eigen voorwaarden zonder dat we ons algehele gevoel van welzijn door externe invloeden laten bepalen.

SOM11_186x186_microsite_Dec15 (1)